Những thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật ở cơ sở.
Kính thưa chủ tọa kỳ họp
Kính thưa kỳ họp
Được sự cho phép của chủ tọa kỳ họp tôi xin phép được tham luận Những thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật ở cơ sở.
Kính thưa kỳ họp:
Xuất phát từ vai trò, ý nghĩa quan trọng của công tác phổ biến giáo dục pháp luật, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác này. Trong rất nhiều Văn kiện của Đảng và pháp luật của Nhà nước đã đề cập đến công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và nhiều Chương trình, Đề án, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp đã đề cập đến công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong thời gian qua, các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các cơ quan, Ban, ngành, đoàn thể và UDND tỉnh đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp đẩy mạnh thực hiện và đã đạt được nhiều kết quả quan trọng:
- Đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền PBGDPL từ tỉnh đến huyện, xã từng bước được củng cố, kiện toàn, cơ bản đảm bảo số lượng và nâng cao chất lượng.
- Hầu hết các văn bản quy phạm pháp luật đã được phổ biến bằng nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng đối tượng và địa bàn; nội dung tuyên truyền, phổ biến ngày càng đa dạng được chọn lọc thông qua việc khảo sát, nắm bắt nhu cầu tìm hiểu pháp luật của từng nhóm đối tượng và đặc điểm cụ thể của địa phương, từ đó hướng tập trung ưu tiên tuyên truyền, giới thiệu các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành, các quy định của pháp luật liên quan trực tiếp đến đời sống như: dân sự, hình sự, kinh tế, kinh doanh, việc làm của các tổ chức, cá nhân nhằm đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật của cán bộ và Nhân dân.
- Nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân từng bước được nâng lên, góp phần ngăn chặn và hạn chế những hành vi vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, kịp thời giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp tại cộng đồng dân cư, giảm bớt tình trạng khiếu nại, tố cáo vượt cấp, tiết kiệm thời gian và chi phí của các cơ quan nhà nước và công dân; giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; thúc đẩy nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, nâng cao hiệu lực của pháp luật và hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật của các cấp chính quyền.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cũng có những khó khăn nhất định đó là:
- Nhận thức, ý thức trách nhiệm và sự phối hợp của một số cơ quan, Ban, ngành, đoàn thể, địa phương về công tác phổ biến giáo dục pháp luật chưa thực sự đầy đủ và chưa tương xứng với vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác này.
- Đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác phổ biến giáo dục pháp luật còn mỏng và hầu hết là kiêm nghiệm, chưa toàn tâm, toàn ý đầu tư thời gian và trí tuệ cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
- Kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện dành cho công tác này còn rất hạn hẹp, nhất là ở cấp huyện, xã, dẫn đến hiệu quả giáo dục pháp luật chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu tăng cường hiệu lực pháp luật trong đời sống xã hội.
- Niềm tin của nhân dân đối với pháp luật chưa thực sự rõ nét. Nhiều người dân có biểu hiện hoặc là coi thường pháp luật, hoặc là chưa thực sự tin tưởng vào sự công bằng, vào lẽ phải, vào sự công minh của pháp luật. Cụ thể trên địa bàn Việt Yên hiện đang có rất nhiều dự án đang triển khai do người dân ít hiểu biết pháp luật về đất đai, chính sách bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng, làm tiến độ dự án triển khai chậm vì vậy UBND huyện áp dụng nhiều biện pháp chế tài, đã ban hành rất nhiều Quyết định cưỡng chế thu hồi đất của các hộ dân không chấp hành.
- Ngoài ra hoạt động PBGDPL có lúc vẫn còn mang tính hình thức, nặng về phong trào; việc phổ biến hiện nay mới chỉ tập trung vào các luật và pháp lệnh, chưa thực sự chú trọng vào các văn bản hướng dẫn thi hành.
Trước yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra ngày càng cao đối với công tác PBGDPL, việc nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL trên địa bàn là hết sức cần thiết và cấp bách. Để đạt được điều đó, thiết nghĩ, trước mắt và lâu dài cần giải quyết những vấn đề sau đây:
- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân. Các luật mới ban hành phải được triển khai kịp thời; thường xuyên rà soát, kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác PBGDPL, báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật các cấp và hoà giải viên ở cơ sở. Các ngành, các cấp khi triển khai các hoạt động PBGDPL cần phải xây dựng và tổ chức thực hiện theo kế hoạch, chương trình cụ thể trong từng giai đoạn, có biện pháp thực hiện phù hợp với từng nhóm đối tượng, địa bàn và điều kiện thực tế của cơ quan, đơn vị, địa phương cần quan tâm bố trí hợp lý kinh phí, cơ sở vật chất, nguồn nhân lực cho công tác PBGDPL theo quy định của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật.
- Tăng cường hơn nữa quyền tham gia đóng góp ý kiến của nhân dân vào các dự án luật.Việc tham gia đóng góp ý kiến của Nhân dân vào dự án luật có tác dụng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật rất lớn và có hiệu quả. Thông qua lấy ý kiến vào quá trình xây dựng, ban hành và thực thi pháp luật có tác dụng tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Đồng thời, qua hoạt động này, sẽ giúp cho nhân dân nâng cao ý thức pháp luật. Có thể nói, thái độ chấp hành hay không chấp hành của người dân theo quy định pháp luật là kết quả của sự am hiểu pháp luật. Mặt khác cũng thấy rằng người dân chấp hành pháp luật một cách tự giác, nghiêm chỉnh một khi họ có thái độ nhận thức đúng đắn đối với pháp luật.
-Tổ chức triển khai kịp thời, đầy đủ có hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật trên báo chí, trang thông tin điện tử, hệ thống thông tin ở cơ sở và các hình thức khác để mọi công dân được nghe, được biết và chấp hành tốt.
Bên cạnh việc thực hiện có hiệu quả các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật truyền thống, cần quan tâm khai thác có hiệu quả các văn bản pháp luật cập nhật, lưu trữ trên mạng tin học diện rộng của Chính phủ, mạng Internet. Xây dựng và đưa vào sử dụng rộng rãi các cơ sở dữ liệu pháp luật điện tử; tiếp tục củng cố và phát triển các hệ thống thông tin pháp luật phù hợp tại các cơ quan nhà nước, các tổ chức, đoàn thể, doanh nghiệp.
- Kết hợp phổ biến, giáo dục pháp luật với trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật và hoà giải ở cơ sở.
Phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật và hoà giải ở cơ sở có mối quan hệ mật thiết trong việc xây dựng ý thức pháp luật, tăng cường sự hiểu biết pháp luật, khuyến khích thói quen ứng xử xã hội bằng pháp luật trong nhân dân. Hình thành trách nhiệm tự giác thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng, cho khách hàng khi trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật; nâng cao chất lượng, hiệu quả và mở rộng đối tượng, phạm vi hoạt động trợ giúp pháp lý lưu động để đảm bảo mọi người dân đều có khả năng được hưởng dịch vụ này khi cần thiết./.
Nguyễn Thị Hương, đại biểu HĐND tỉnh khu vực huyện Việt Yên
