Giám sát là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Thông qua hoạt động giám sát, góp phần xây dựng và thực hiện đúng các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, đồng thời phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong thực hiện tốt hơn chức năng đại diện, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh.
Ngay từ cuối quý IV của năm 2023, MTTQ các cấp đã chủ động lựa chọn nội dung, báo cáo cấp uỷ, xây dựng kế hoạch giám sát của năm phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội của địa phương; tập trung giám sát theo Quy định số 124-QĐ/TW ngày 02/02/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng; hướng dẫn MTTQ cơ sở giám sát thường xuyên theo Quy định số 213-QĐ/TW ngày 02/01/2020 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú; bên cạnh đó, MTTQ các cấp chủ động phát huy vai trò giám sát của Nhân dân thông qua hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân ở xã, phường, thị trấn (Ban TTND), Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng (Ban GSĐTCCĐ).
cụm Lạng Giang và Lục Nam
Năm 2024, hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc các cấp tỉnh Bắc Giang đã đạt những kết quả tích cực. MTTQ các cấp chủ trì tổ chức giám sát trực tiếp 403 nội dung tại 960 cơ quan, tổ chức, đơn vị. Trong đó, Ủy ban MTTQ tỉnh giám sát 03 nội dung, trong đó giám sát 02 nội dung theo kế hoạch và kiểm tra, giám sát chuyên đề Chương trình triển khai thực hiện vận động, hỗ trợ xây dựng xoá nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hỗ trợ gia đình người có công gặp khó khăn về nhà ở, nhà xuống cấp cần được sửa chữa, xây mới trên địa bàn tỉnh tại 10 huyện, thành phố. Uỷ ban MTTQ cấp huyện giám sát 29 nội dung tại 174 cơ quan, tổ chức, đơn vị; MTTQ cấp xã giám sát trực tiếp 371 nội dung tại 756 cơ quan, tổ chức, đơn vị, nội dung liên quan đến các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và liên quan trực tiếp đến nhân dân, các vấn đề mà nhân dân đang quan tâm.
Sau giám sát, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ các cấp đều có báo cáo và kiến nghị 2.008 ý kiến (trong đó cấp tỉnh kiến nghị 30 ý kiến; cấp huyện 202 ý kiến và cấp xã 1.776 ý kiến) gửi đến các cơ quan, đơn vị được giám sát báo cáo trả lời theo hướng dẫn. Đa số các cơ quan, đơn vị được giám sát chỉ đạo các bộ phận chuyên môn điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót, hạn chế theo chính sách pháp luật thuộc trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý. Ban TTND và Ban GSĐTCCĐ cũng ban hành các kiến nghị có liên quan.
MTTQ các cấp vận động nhân dân phát huy quyền giám sát của mình thông qua hoạt động của Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ. Hiện nay, toàn tỉnh có 209 Ban TTND với 2.280 thành viên, 480 Ban GSĐTCCĐ với 3.051 thành viên. Năm 2024, Ban TTND toàn tỉnh đã giám sát được 1.633 cuộc trên các lĩnh vực; phát hiện 04 vụ việc sai phạm, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý 04 vụ việc, đã xử lý 04 vụ việc. Ban GSĐTCCĐ đã giám sát được 754 dự án đầu tư. Tổ chức tập huấn về kỹ năng, quy trình, phương pháp giám sát cho đội ngũ cán bộ mặt trận, đoàn thể ở cơ sở, trong đó: Ủy ban MTTQ tỉnh đã tổ chức 08 hội nghị bồi dưỡng nghiệp vụ giám sát cho 1.852 đại biểu là cán bộ MTTQ, thành viên Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ; phối hợp với UBND huyện Sơn Động, huyện Lục Ngạn tổ chức 02 hội nghị tập huấn cho trên 600 đại biểu là thành viên Ban GSĐTCCĐ; MTTQ các huyện, thị xã, thành phố đã tổ chức 10 hội nghị cho trên 2.000 lượt đại biểu.
Bên cạnh đó, MTTQ các cấp tích cực tham gia phối hợp giám sát với Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh; Thường trực HĐND, các Ban của HĐND tỉnh, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, trong đó MTTQ tỉnh đã phối hợp giám sát 07 nội dung, MTTQ cấp huyện đã phối hợp giám sát 128 cuộc, MTTQ cấp xã phối hợp tổ chức giám sát 321 cuộc.
Mặc dù đạt được những kết quả tích cực nhưng vẫn còn những hạn chế, khó khăn nhất định trong công tác giám sát, đó là: Một số Ban TTND ở xã, phường, thị trấn, Ban GSĐTCCĐ chưa được kiện toàn, củng cố kịp thời, kinh phí hoạt động còn gặp khó khăn. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế: Một số cấp uỷ, chính quyền, nhất là cấp cơ sở chưa quan tâm trong định hướng lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi để MTTQ thực hiện công tác giám sát. Năng lực cán bộ Mặt trận ở một số đơn vị cơ sở còn hạn chế, phải kiêm nhiệm nhiều và thường xuyên thay đổi, khó khăn cho thực hiện nhiệm vụ.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng giám sát của MTTQ các cấp, cần thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới, như sau:
1. Căn cứ Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2024-2029; Nghị quyết Đại hội Đại biểu MTTQ Việt Nam tỉnh Bắc Giang lần thứ XV, nhiệm kỳ 2024-2029 và chương trình công tác năm 2025 của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh xây dựng kế hoạch giám sát năm 2025 phù hợp chức năng, nhiệm vụ của MTTQ và từng đoàn thể.
2. Tiếp tục thực hiện tốt Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 26/10/2022 của Ban Bí thư Trung ương Đảng và các văn bản của Trung ương, Tỉnh về công tác giám sát; thực hiện tốt các Chương trình, Quy chế phối hợp công tác với các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan nhà nước trong giám sát, thường xuyên trao đổi thông tin, phản ánh tình hình nhân dân qua giám sát, tạo sức mạnh, tiếng nói chung trước những vấn đề nhân dân quan tâm.
3. Phối hợp Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực HĐND, các ban của HĐND, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh trong thực hiện các hoạt động giám sát. Thực hiện các hoạt động giám sát khác khi cần thiết hoặc khi có kiến nghị của các tổ chức thành viên và Ủy ban MTTQ các huyện, thị xã, thành phố.
4. MTTQ các cấp tiếp tục triển khai có hiệu quả việc giám sát về cán bộ, đảng viên và công tác cán bộ theo Quy định số 124-QĐ/TW ngày 02/02/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đối với việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ, đảng viên. Phát huy vai trò giám sát của nhân dân qua hoạt động của Ban TTND và Ban GSĐTCCĐ.
5. Nâng cao chất lượng kiến nghị giám sát của MTTQ kiên trì theo dõi kết quả giải quyết kiến nghị, đề xuất sau giám sát. Gắn nhiệm vụ giám sát với nhiệm vụ lắng nghe ý kiến của Nhân dân, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; tăng cường phối hợp tổ chức đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân trong việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, xây dựng nông thôn mới, môi trường, an toàn thực phẩm... những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Tham gia tiếp công dân và giám sát tình hình giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo.
Hoàng Phương - MTTQ tỉnh
