Tại hội nghị, đại diện các cơ quan chịu sự giám sát (TAND, VKSND khu vực 9, THADS tỉnh) đã báo cáo kết quả thực hiện trong giải quyết và thi hành các vụ án hành chính trên địa bàn và giải trình các nội dung theo yêu cầu của Đoàn giám sát.

Đồng chí Đặng Hồng Chiến - Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh, Phó Trưởng đoàn giám sát, Tổ trưởng Tổ giám sát số 02 chủ trì hội nghị

Tòa án nhân dân khu vực 9 được thành lập trên cơ sở hợp nhất bộ máy của TAND huyện Gia Bình, huyện Lương Tài và thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh (trước sắp xếp đơn vị hành chính). Hiện tại, đơn vị có 36 công chức, người lao động, gồm 15 thẩm phán, 19 thư ký và thẩm tra viên và 2 lao động hợp đồng. Giai đoạn 2024 - 2026, TAND khu vực 9 tiếp nhận 15 đơn khởi kiện hành chính, chủ yếu liên quan lĩnh vực quản lý đất đai, xử phạt vi phạm hành chính, quản lý hành chính nhà nước với tính chất phức tạp. Đơn vị đã thụ lý 12 đơn, trả lại 3 đơn, ngoài ra đang xem xét 04 đơn. Bên cạnh khối lượng công việc ngày càng tăng, đại diện lãnh đạo TAND, VKSND khu vực 9 cũng phản ánh khó khăn trong quá trình giải quyết vụ án hành chính ban đầu khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thay đổi về bộ máy tổ chức của ngành Toà án và ngành kiểm sát.

Tại buổi giám sát, Đoàn giám sát đã thông báo sơ bộ kết quả nghiên cứu hồ sơ của TAND, VKSND khu vực 9 và hồ sơ thi hành án trên địa bàn; nghe báo cáo và trao đổi, yêu cầu làm rõ các nội dung liên quan. Qua giám sát cho thấy: Ngay sau khi được thành lập, bộ máy tổ chức của TAND, Viện KSND khu vực 9 được kiện toàn kịp thời và đi vào hoạt động cơ bản ổn định; công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về chuyên môn, nghiệp vụ được quan tâm; công tác giải quyết án hành chính của TAND, VKSND khu vực 9 đã đạt được những kết quả tích cực. Việc tiếp nhận, xử lý đơn khởi kiện và thụ lý vụ án được thực hiện tương đối nghiêm túc. Công tác xét xử của Tòa án cơ bản đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Công tác kiểm sát việc giải quyết và THAHC được thực hiện theo quy định; các phiên tòa, phiên họp có sự tham gia của Kiểm sát viên…

Đồng chí Hoàng Tuấn Anh - Chánh án Toà án nhân dân khu vực 9 phát biểu ý kiến tại buổi làm việc

Bên cạnh những kết quả đạt được, Đoàn giám sát chỉ ra một số tồn tại, hạn chế như: Việc thực hiện quy trình đối thoại theo Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án còn hạn chế (Có trường hợp không thực hiện thủ tục đối thoại tiền tố tụng, còn tình trạng ban hành văn bản chậm theo quy định); một số hồ sơ không có Quyết định phân công thẩm phán xem xét đơn khởi kiện theo quy định tại điều 121 Luật TTHC; có trường hợp còn chậm xem xét, tiến hành các thủ tục sau khi nhận đơn so với quy định tại điều 121, Luật TTHC; có trường hợp căn cứ ra quyết định đình chỉ vụ án không đảm bảo chặt chẽ, không đúng bản chất sự việc; nhiều trường hợp Thẩm phán không giải thích, hướng dẫn cho đương sự về quyền trợ giúp pháp lý theo quy định tại khoản 6, Điều 38 Luật TTHC; không thiết lập hồ sơ trả lại đơn khởi kiện. Ngoài ra, tình trạng thẩm phán chưa chủ động, tích cực trong thực hiện giải quyết vụ án hành chính còn xảy ra; gửi các văn bản tố tụng còn chưa kịp thời, đầy đủ; thiết lập một số tài liệu trong hồ sơ vụ án còn thiếu chặt chẽ, chưa đầy đủ... Trong công tác thi hành án hành chính: Còn tình trạng chậm ban hành thông báo tự nguyện thi hành án; có trường hợp không theo dõi sát tình hình, kết quả thi hành án (bản án đã thi hành xong nhưng THADS không nắm được, vẫn ban hành thông báo tự nguyện thi hành án và có văn bản đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo thi hành án);  một số hồ sơ không có thông báo bằng văn bản tình hình kết quả thi hành án cho Tòa án đã xét xử, VKS và cơ quan cấp trên trực tiếp sau khi hết thời hạn tự nguyện thi hành án; sau khi ban hành quyết định buộc THA, chấp hành viên chậm làm việc với người phải thi hành án để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trong bản án, quyết định của Tòa án theo quy định...

Tại hội nghị, các thành viên Tổ giám sát cùng đại diện lãnh đạo, thẩm phán, kiểm sát viên các đơn vị đã tập trung trao đổi, làm rõ nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết, thi hành án hành chính; đồng thời kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giải quyết, thi hành án hành chính trong thời gian tới.

Tổ giám sát số 2 nghiên cứu hồ sơ tại TAND khu vực 9

Phát biểu kết luận buổi giám sát, đồng chí Đặng Hồng Chiến ghi nhận tinh thần trách nhiệm, sự phối hợp của hai đơn vị trong quá trình phục vụ hoạt động giám sát. Các đơn vị đã chủ động xây dựng báo cáo, cung cấp hồ sơ, tài liệu đúng thời gian yêu cầu; phối hợp trao đổi, giải trình kịp thời. Đồng chí đánh giá cao công tác lãnh đạo, chỉ đạo và việc giải quyết án hành chính của TAND, VKSND khu vực 9 trên địa bàn. Đồng chí đề nghị các cơ quan tiếp tục phát huy kết quả đạt được, duy trì việc thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật liên quan đến công tác này. Nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và trách nhiệm của cán bộ, công chức trong thực hiện nhiệm vụ được giao nhất là việc giải quyết án, thi hành bản án có hiệu lực pháp luật, ban hành quyết định buộc thi hành án... Thực hiện tốt công tác kiểm sát việc chấp hành pháp luật trong giải quyết và thi hành các vụ án hành chính; quan tâm kiểm sát các thủ tục tiền tố tụng; chủ động và kiên quyết trong việc theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị có liên quan đến công tác này; nhất là các kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền nhằm nâng cao trách nhiệm của cơ quan hành chính trong việc tham gia tố tụng và cung cấp tài liệu, chứng cứ phục vụ giải quyết các vụ án hành chính trên địa bàn.

Đối với công tác thi hành án hành chính, đồng  chí đề nghị cơ quan THADS tỉnh khắc phục những hạn chế mà đoàn đã chỉ ra, đồng thời tích cực thực hiện kiến nghị đối với cơ quan, người có thẩm quyền xử lý trách nhiệm đối với người phải thi hành án chậm thi hành án, không chấp hành, chấp hành không đúng hoặc không đầy đủ nội dung bản án, quyết định của Tòa án.

Hằng Nga