Dự án được kỳ vọng trở thành cảng hàng không thế hệ mới, thông minh, xanh, bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và tăng cường vị thế đối ngoại của Việt Nam nói chung và tỉnh Bắc Ninh nói riêng.

Tầm vóc Quốc gia và Mục tiêu 5 Sao

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được xác định là biểu tượng quốc gia, cửa ngõ đối ngoại đặc biệt, thể hiện vị thế mới của Việt Nam trên trường quốc tế. Mục tiêu của Dự án là đầu tư xây dựng cảng hàng không theo các chuẩn mực quốc tế, đạt tiêu chuẩn dịch vụ 5 sao, và thuộc nhóm 10 cảng hàng không 5 sao hàng đầu thế giới theo tiêu chí của Skytrax. Dự án cũng hướng tới việc trở thành một trong những sân bay có trải nghiệm hành khách xuất sắc theo đánh giá của Hội đồng Cảng hàng không Quốc tế.

Số đại biểu bấm nút tán thành

Với vị thế chiến lược, Gia Bình sẽ là cửa ngõ hàng không của miền Bắc, đồng thời là cảng hàng không trung chuyển hành khách, hàng hóa và cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu máy bay (MRO) của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Về mặt kỹ thuật, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình sẽ được thiết kế với cấp sân bay 4F theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO). Dự án cũng đảm bảo mục tiêu kép là phục vụ khai thác lưỡng dụng, bảo đảm hoạt động an ninh - quốc phòng.

Quy mô vốn đầu tư và Công suất ấn tượng

Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có tổng vốn đầu tư lên tới khoảng 196.378 tỷ đồng. Nguồn vốn được huy động từ nhà đầu tư và vốn hợp pháp khác, không sử dụng vốn đầu tư công, không áp dụng mô hình PPP (đối tác công - tư), giảm tải áp lực chi đầu tư công. Nhà đầu tư được lựa chọn phải đảm bảo vốn chủ sở hữu không thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư của Dự án.

Cảng sẽ được xây dựng tại khu vực các xã Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng, Lâm Thao thuộc tỉnh Bắc Ninh với thời hạn hoạt động của Dự án là 70 năm.

Về công suất, Dự án được phân kỳ rõ ràng qua hai giai đoạn: Giai đoạn đến năm 2030: Đáp ứng nhu cầu khai thác khoảng 30 triệu hành khách/năm và 1,6 triệu tấn hàng hóa/năm; Giai đoạn đến năm 2050: Hoàn thành xây dựng các công trình đáp ứng công suất 50 triệu hành khách/năm và 2,5 triệu tấn hàng hóa/năm.

Khẩn trương phục vụ Hội nghị APEC 2027

Điểm đặc biệt và mang tính chính trị quan trọng của Dự án là mục tiêu phải đưa vào khai thác, vận hành để phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC năm 2027. Để đạt được mục tiêu này, tiến độ thực hiện Dự án được chia thành các mốc quan trọng: Giai đoạn 1 (2025 - 2027): Hoàn thành xây dựng các công trình cần thiết phục vụ APEC 2027. Các hạng mục phục vụ APEC như nhà ga VIP, đài kiểm soát không lưu và các công trình khu bay (đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ) được dự kiến hoàn thành và vận hành thử từ tháng 12/2026 đến tháng 02/2027; Giai đoạn 1.2 (2026 - 2030): Hoàn thành các công trình còn lại của giai đoạn 1, đảm bảo đồng bộ khai thác công suất 30 triệu hành khách/năm.

Đảm bảo sinh kế, an ninh lương thực và bảo tồn di tích

Việc triển khai Dự án đòi hỏi nhu cầu sử dụng đất khoảng 1.884,93 ha, trong đó có khoảng 922,25 ha là đất trồng lúa nước từ 02 vụ trở lên. Về vấn đề này, Chính phủ đã giải trình rằng việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất trồng lúa đã nằm trong phương án điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Đối với tỉnh Bắc Ninh, sau khi bị ảnh hưởng bởi Dự án, diện tích gieo trồng lúa còn lại vẫn đủ để phục vụ nhu cầu lương thực, dự trữ, chế biến và mục đích khác cho khoảng 3,620 triệu người dân trong tỉnh.

UBND tỉnh Bắc Ninh đang khẩn trương thực hiện công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), dự kiến hoàn thành GPMB toàn bộ trong năm 2026 (đất nông nghiệp dự kiến hoàn thành tháng 11/2025). Nhà đầu tư đã ứng trước khoảng 2.800 tỷ đồng vốn chủ sở hữu để ưu tiên cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tỉnh đã phê duyệt quy hoạch 02 khu tái định cư với diện tích khoảng 337 ha, đáp ứng gần 11.000 suất tái định cư, dự kiến hoàn thành trong Quý I năm 2026.

Để đảm bảo sinh kế cho người dân bị thu hồi đất, Dự án cam kết tạo ra khoảng 10.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp, ưu tiên cho lao động tại Bắc Ninh và khu vực lân cận. Nhà đầu tư sẽ phối hợp với địa phương thành lập cơ sở đào tạo hàng không Gia Bình để đào tạo chứng chỉ nghề theo tiêu chuẩn ICAO/IATA, tạo cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp cho lao động địa phương.

Ngoài ra, Quốc hội cũng chấp thuận cho phép UBND tỉnh Bắc Ninh di chuyển các di tích lịch sử - văn hóa (các cấp) trong phạm vi Dự án. Việc di chuyển phải thực hiện trên cơ sở phương án do UBND tỉnh quyết định, đảm bảo bảo tồn tối đa và phát huy giá trị của các di tích, đồng thời công khai, minh bạch và có tham vấn ý kiến của người dân. Đối với 12 di tích được xếp hạng (trong đó có 01 di tích quốc gia) việc di dời sẽ không làm ảnh hưởng đến giá trị gốc cấu thành di tích và sẽ được phục dựng tại địa điểm mới, bảo tồn nguyên vẹn các yếu tố cốt lõi.

Chính phủ cam kết chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc chỉ đạo triển khai Nghị quyết này, đảm bảo đúng mục tiêu, công khai, minh bạch và hiệu quả, đồng thời hằng năm báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm về tình hình thực hiện đầu tư xây dựng Dự án. UBND tỉnh Bắc Ninh chịu trách nhiệm đảm bảo tiến độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giao đất, cho thuê đất.

Tiến Hòa