Đại biểu Nguyễn Việt Oanh phát biểu thảo luận tại hội trường

Kính thưa Chủ tọa kỳ họp! Thưa HĐND tỉnh!

Sau 5 năm triển khai thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2016 - 2020 đã góp phần trong việc phát triển KT-XH, nhiều mục tiêu chính đã vượt yêu cầu của Nghị quyết HĐND tỉnh đề ra, cụ thể:

Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh, đến năm 2020 chỉ còn 3,5%, giảm 10,43% so với năm 2015, bình quân giảm trên 2%/năm; tỷ lệ tái nghèo hằng năm không quá 0,6%, thấp hơn so với bình quân cả nước. Năm 2016, tỷ lệ bác sĩ trên 1 vạn dân nông thôn đạt 1,7, tính đến hết năm 2022, tỷ lệ này đạt 11 bác sĩ (cả nước 10 bác sĩ); 100% các xã đều có trạm y tế. Đến hết năm 2022, toàn tỉnh có 145/182 xã đạt chuẩn nông thôn mới; 41 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 239 thôn nông thôn mới kiểu mẫu. Kinh tế - xã hội vùng nông thôn, vùng núi, vùng dân tộc thiểu số tiếp tục có bước phát triển, đời sống văn hóa, tinh thần của người dân nâng cao.

Đối với huyện Lục Ngạn: Nhờ thực hiện đồng bộ, có hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia, đã đưa tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu từ 21% năm 2015 xuống còn 4,01% vào năm 2020 (theo chuẩn cũ), giảm bình quân 3,53%/năm. Tất cả các xã, các thôn đều có đường oto đến trung tâm. Giáo dục, y tế được quan tâm đầu tư; 14/29 xã về đích xã nông thôn mới. Đời sống nhân dân có sự thay đổi rõ rệt và thực chất.

Ngày 12/7/2022, tại kỳ họp thứ 7, HĐND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Nghị quyết về phân bổ kế hoạch vốn đầu tư đối với 03 Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2021-2025. Trong đó, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 đây là chương trình mới đặc thù, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Qua quá trình tiếp xúc cử tri và Nhân dân, có thể khẳng định, cử tri và nhân dân rất vui mừng, phấn khởi, ghi nhận, đánh giá cao việc lần đầu tiên chúng ta có Chương trình mục tiêu quốc gia dành riêng cho vùng đồng bào dân tộc.

Bên cạnh những thuận lợi, quá trình triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia vẫn gặp một số khó khăn, cụ thể:

1. Đến cuối tháng 5/2022, Trung ương mới giao vốn trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và năm 2022 các chương trình mục tiêu quốc gia cho các địa phương, vopwis nhiều tiêu chí và nội dung mới, tiêu chuẩn cao hơn, do vậy ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân vốn của các chương trình mục tiêu quốc gia. Số lượng các văn bản hướng dẫn, triển khai của trung ương nhiều, do nhiều cơ quan ban hành nên việc áp dụng thực hiện gặp một số khó khăn. Hầu hết các nội dung quy định cụ thể (liên quan đến nguồn kinh phí sự nhiệp) thì HĐND tỉnh hoặc UBND tỉnh phải ban hành Nghị quyết, Quy định để triển khai thực hiện; nên cần có quy trình các bước, điều này phần nào đó đã ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện ở địa phương.

2. Đối với các huyện miền núi, năng lực của cán bộ làm công tác quản lý, điều hành chương trình mục tiêu quốc gia ở cấp huyện, cấp xã còn một số hạn chế. Danh mục các dự án và dự kiến tổng mức lập năm 2021 đầu 2022 trong khi giá cả biến động nhiều nên cần điều chỉnh ảnh hưởng điến tiến độ thực hiện các dự án.

3. Cơ chế, chính sách bảo vệ và phát triển rừng gắn với chính sách giảm nghèo nhanh, bền vững và hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số còn chưa đủ mạnh để tạo sinh kế, thu hút, khuyến khích người dân tham gia (Nghị định 75 của Chính phủ quy định mức hỗ trợ 400.000đ/1ha/năm; Quyết định số 03 năm 2021 của UBND tỉnh Bắc Giang quy định 290.000 đồng/ha/năm).

Kính thưa kỳ họp!

Qua nghiên cứu các dự thảo nghị quyết HĐND tỉnh dự kiến thông qua tại kỳ họp và tiếp thu ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân; Tôi xin đóng góp một số ý kiến thảo luận sau:

Thứ nhất, đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, huyện thành phố rà soát, đánh giá, tránh trùng lắp về nội dung hỗ trợ, địa bàn và đối tượng thụ hưởng cụ thể của từng chương trình vì 01 người có thể là đối tượng thụ hưởng của cả 03 chương trình. Từ đó, tối ưu hóa các giải pháp triển khai cụ thể từng dự án, tiểu dự án; khơi dậy ý thức vươn lên thoát nghèo của người dân, nhất là tại các huyện miền núi.

Thứ hai, bố trí nguồn lực một cách hợp lý giữa các chương trình mục tiêu quốc gia, giữa các dự án và tiểu dự án; ưu tiên nguồn lực cho công tác giảm nghèo bền vững, hỗ trợ các mô hình hiệu quả, tạo sinh kế cho người dân. Đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, phục vụ sản xuất, đời sống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có tính chất đột phá; trọng tâm là hỗ trợ các dự án cứng hóa đường giao thông đến trung tâm và kết nối giữa các xã; nâng cấp cơ sở vật chất các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú. Đặc biệt, ý kiến của cử tri và Nhân dân rất quan đến hỗ trợ khoán bảo vệ rừng hiện nay đang ở mức thấp, cần bổ sung, điều chỉnh trong thời gian tới để đảm bảo sinh kế cho người dân và triển khai thực hiện hiệu quả hơn.

Thứ ba, khi nghị quyết của HĐND tỉnh quy định nội dung hỗ trợ, mức hỗ trợ sử dụng kinh phí sự nghiệp từ nguồn ngân sách Trung ương thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 ban hành, đề nghị UBND tỉnh sớm bố trí đủ kinh phí đối ứng; trong đó, ưu tiễn hỗ trợ các huyện miền núi để sớm cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn miền núi.

Kính thưa HĐND tỉnh! Có thể khẳng định các chương trình mục tiêu quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và các địa phương 05 năm, giai đoạn 2021-2025. Qua quá trình thảo luận, đại biểu mong muốn truyền tải ý kiến, nguyện vọng của cử tri, kỳ vọng vào hiệu quả 03 chương trình mục tiêu quốc gia đem lại.

Xin chúc Chủ tọa kỳ họp, các vị đại biểu, khách quý sức khỏe, hạnh phúc! Chúc kỳ họp thành công! Trân trọng cảm ơn./