Đồng chí Trần Đăng Sâm, Tỉnh ủy viên, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh chủ trì Hội nghị giám sát. Tham dự Hội nghị giám sát có các đồng chí lãnh đạo Tòa án nhân dân, Viện KSND tỉnh, Thi hành án dân sự tỉnh. Các bộ phận có liên quan tham dự đầy đủ, nghiêm túc.

Đồng chí Trần Đăng Sâm chủ trì Hội nghị giám sát

Tại Hội nghị giám sát, đại diện lãnh đạo Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân và Thi hành án dân sự tỉnh báo cáo tình hình giải quyết các vụ án hành chính trên địa bàn tỉnh với Đoàn giám sát.

Giai đoạn 2024 - 2026, Tòa án nhân dân tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết một lượng đơn thư rất lớn với tổng số 739 đơn (bao gồm 660 đơn phát sinh mới trong kỳ giám sát và 79 đơn tồn từ trước năm 2024). Tòa án nhân dân tỉnh đã thực hiện cơ bản tốt quy trình sàng lọc khi thụ lý được 620 đơn, yêu cầu sửa đổi bổ sung 21 đơn và trả lại 119 đơn không đủ điều kiện. Viện KSND hai cấp đã thực hiện cơ bản tốt công tác kiểm sát thủ tục tố tụng giải quyết đơn của Tòa án (Cấp tỉnh kiểm sát 739/739 đơn, cấp khu vực kiểm sát 184/184 đơn). Qua công tác kiểm sát, Viện kiểm sát đã kịp thời phát hiện và ban hành kiến nghị đối với các trường hợp Tòa án trả lại đơn khởi kiện không đúng quy định. Kết quả thi hành án ở cấp tỉnh đạt tỷ lệ cao, đã thi hành xong 53/56 bản án, quyết định phải thi hành (chỉ còn 03 bản án chưa thi hành).

Cũng tại Hội nghị, đại diện Đoàn giám sát đã thông báo kết quả giám sát tại các TAND, Viện KSND khu vực trên địa bàn tỉnh và thông báo kết quả nghiên cứu hồ sơ giải quyết các vụ án hành chính do Tòa án nhân dân tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh cung cấp.

Đồng chí Phạm Thùy Trang, Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh thông báo kết quả nghiên cứu hồ sơ giải quyết các vụ án hành chính

Qua trao đổi, thảo luận cho thấy trong quá trình giải quyết các vụ án hành chính trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2024 - 2026 còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế: Trong công tác nhận đơn khởi kiện còn chưa thiết lập các bút lục tố tụng chặt chẽ như việc không lập Phiếu xác nhận đã nhận đơn, không phân công thẩm phán xem xét đơn khởi kiện. Còn tình trạng Tòa án trả lại đơn khởi kiện không đảm bảo căn cứ pháp luật, vi phạm thời hạn chuyển thông báo thụ lý vụ án cho Viện kiểm sát, hoặc ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại về việc trả lại đơn khởi kiện chưa đúng nội dung. Việc thực hiện đối thoại theo Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án năm 2020 chưa thực sự được quan tâm đúng mức; một số trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện thì còn mang tính hình thức, chưa phát huy được hiệu quả trong công tác đối thoại tại Tòa án. Trong tổng số 332 việc tổ chức đối thoại, đều đối thoại không thành. Tỷ lệ đương sự từ chối đối thoại cao: Có tới 288 việc không thể tổ chức đối thoại do đương sự từ chối hoặc vì các lý do khác. Ở giai đoạn thụ lý vụ án và chuẩn bị xét xử, tỷ lệ án phải gia hạn chuẩn bị xét xử còn nhiều, với 75 vụ án sơ thẩm phải thực hiện gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử....

Các cơ quan chịu sự giám sát đã đánh giá nguyên nhân của những tồn tại nêu trên là do các vụ án hành chính phức tạp về tính chất, nhiều vụ việc liên quan đến lĩnh vực đất đai, có yếu tố lịch sử kéo dài qua nhiều thời kỳ, hồ sơ, tài liệu không đầy đủ hoặc thiếu thống nhất, gây khó khăn trong việc xác minh, thu thập chứng cứ. Việc thay đổi tổ chức bộ máy, địa giới hành chính trong giai đoạn vừa qua cũng ảnh hưởng nhất định đến quá trình giải quyết vụ án và xác định thẩm quyền. Bên cạnh đó, một số quy định pháp luật còn có nội dung cần tiếp tục được hướng dẫn, hoàn thiện để phù hợp với thực tiễn. Trong một số trường hợp, công tác nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ của Thẩm phán còn chưa thật sự toàn diện, dẫn đến phải gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử. Khối lượng công việc lớn trong khi biên chế còn thiếu, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị ở một số đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu cũng ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng giải quyết án.

Đồng chí Chu Lệ Hường - Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh trao đổi tại Hội nghị giám sát

Phát biểu tại Hội nghị giám sát, đồng chí Trần Đăng Sâm ghi nhận những kết quả tích cực đạt được trong giải quyết và thi hành các vụ án hành chính của Tòa án nhân dân các cấp; yêu cầu các cơ quan Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, thi hành án dân sự tỉnh nghiêm túc rút kinh nghiệm với những tồn tại, hạn chế; phát huy những kết quả đạt được để nâng cao hơn nữa chất lượng giải quyết các vụ án hành chính trong giai đoạn tới. Đồng chí cũng yêu cầu các cơ quan có kiến nghị cụ thể yêu cầu các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện đầy đủ việc cung cấp tài liệu, chứng cứ, tham gia đầy đủ các hoạt động tố tụng hành chính theo quy định của pháp luật. Viện Kiểm sát cần tăng cường thực hiện tốt công tác phối hợp với Tòa án nhân dân và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc cung cấp hồ sơ, tài liệu, gửi các quyết định tố tụng và tổ chức phiên tòa theo quy định.

Đối với kiến nghị, đề xuất của đơn vị, đoàn giám sát tiếp thu tổng hợp báo cáo Thường trực HĐND tỉnh, cũng như phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết./.

Đặng Yến