Đồng chí Lâm Thị Hương Thành phát biểu kết luận Hội nghị

Thưa toàn thể các đại biểu tham dự Hội nghị!

Sau một thời gian làm việc nghiêm túc, khẩn trương với tinh thần trách nhiệm cao, Hội nghị trao đổi kinh nghiệm hoạt động giữa Thường trực HĐND tỉnh với Thường trực HĐND các huyện, thành phố lần thứ 7 đã hoàn thành nội dung, chương trình đề ra và thành công tốt đẹp.

Đầu giờ làm việc các đại biểu được nghe bài phát biểu chào mừng hết sức ấn tượng của đồng chí Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Bắc Giang. Sau hơn 4 năm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Bắc Giang lần thứ 22, đến nay Thành phố đã có 17/18 chỉ tiêu kinh tế- xã hội hoàn thành và hoàn thành vượt kê hoạch đề ra. Các chỉ tiêu, nhiệm vụ theo Nghị quyết số 156-NQ/TU ngày 10/8/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về xây dựng và phát triển thành phố Bắc Giang giai đoạn 2021-2030 đều được cụ thể, tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, khẩn trương. Đặc biệt Chỉ tiêu về thực hiện sáp nhập, mở rộng địa giới hành chính đến nay đã hoàn thành đảm bảo đúng tiến độ, yêu cầu chỉ đạo của Tỉnh uỷ, ngày 28/9 vừa qua Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 1191 về  nhập địa giới hành chính huyện Yên Dũng với thành phố Bắc Giang và sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, thành lập các phường thuộc thành phố Bắc Giang, Việc sáp nhập huyện Yên Dũng vào TP Bắc Giang là điều kiện quan trọng để TP Bắc Giang mở rộng phát triển xứng tầm là trung tâm vùng, trung tâm kinh tế của khu vực phía Bắc là đô thị phát triển dịch vụ đa ngành, đa lĩnh vực, hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố xanh, thông minh lấy người dân làm trung tâm, xây dựng TPBG trở thành một thành phố đáng sống. Phấn đấu đến năm 2030, TP cơ bản đáp ứng các tiêu chí của đô thị loại I.

Xin được chúc mừng Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố Bắc Giang về những thành tựu đạt được từ đầu nhiệm kỳ đến nay và nhất là thành tựu đạt được trong năm 2024 này.

 Thưa các đồng chí!

Để có được thành công của hội nghị hôm nay, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh ghi nhận và đánh giá cao sự chuẩn bị chu đáo, tâm huyết của các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh, Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân các huyện, thị xã, thành phố; đặc biệt các ý kiến tham gia tại Hội nghị đã bám sát chủ đề và các nội dung mà chủ trì Hội nghị gợi mở; tập trung thảo luận, trao đổi thẳng vào những vấn đề sai sót đã gặp khi quyết định chủ trương đầu tư, kế hoạch đầu tư và giám sát việc thực hiện pháp luật về đầu tư công; Những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện thẩm tra, giám sát về đầu tư công; Kinh nghiệm khắc phục những khó khăn, vướng mắc, những sai sót trong quyết định và giám sát đầu tư công.

Qua trao đổi của các đại biểu cho thấy, về cơ bản các đại biểu đều thống nhất Đầu tư công là lĩnh vực luôn được quan tâm, có vị trí, vai trò chủ đạo góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên qua theo dõi thực tế và nhất là các ý kiến trao đổi tại Hội nghị cũng cho thấy còn nhiều cách hiểu khác nhau về quyết định chủ trương, quyết định kế hoạch đầu tư công, còn nhiều hạn chế, bất cập trong quyết định và giám sát đầu tư công như:

Thứ nhất, trong việc Quyết định chủ trương, quyết định kế hoạch đầu tư công:

(1) Theo Khoản 7, Điều 4 Luật Đầu tư công: chủ trương đầu tư là quyết định của cấp có thẩm quyền về những nội dung chủ yếu của chương trình, dự án đầu tư, làm căn cứ để lập, trình và phê duyệt quyết định đầu tư chương trình, dự án đầu tư, quyết định phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư công. Theo quy định của Luật TCCQĐP  về nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND các cấp; căn cứ khoản 6, khoản 7, Điều 17 của Luật Đầu tư công thì HĐND các cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án nhóm B, nhóm C sử dụng vốn ngân sách địa phương (trừ dự án nhóm A thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của HĐND cấp tỉnh).

 Tuy nhiên, quá trình thực hiện, một số địa phương còn thực hiện khác nhau chưa đúng theo các quy định như: trình tự, thủ tục UBND cấp huyện trình HĐND cấp huyện quyết định chủ trương đầu tư chưa bảo đảm; nghị quyết của HĐND cấp huyện về chủ trương đầu tư chương trình, dự án chưa đầy đủ về hồ sơ, nội dung, chưa đúng theo mẫu nghị quyết về chủ trương đầu tư…

(2) Về quyết định kế hoạch đầu tư công: Trên thực tế còn có tình trạng không trình HĐND thông qua dự kiến kế hoạch đầu tư công năm sau hoặc trình sau ngày 25/7 (mốc thời hạn quy định tại khoản 5 điều 56); Chưa ưu tiên bố trí vốn cho dự án chuyển tiếp phải hoàn thành trong năm kế hoạch mà lại dành vốn cho dự án khởi công mới; Bố trí vốn cho nội dung không nằm trong kế hoạch trung hạn); Kế hoạch đầu tư công năm chưa chi tiết mức vốn bố trí cho từng dự án theo quy định tại Điều 63 Luật Đầu tư công; HĐND là cấp thẩm quyền giải quyết nhưng đã ban hành nghị quyết có nội dung giao/ủy quyền cho Thường trực HĐND xem xét giải quyết một số nội dung là chưa đúng quy định; Một số dự án, trong một năm thực hiện điều chỉnh Kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch năm năm nhiều lần; Cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân vốn mà không yêu cầu cung cấp đủ các tài liệu làm cơ sở cho phép kéo dài KH vốn theo quy định tại khoản 1 Điều 48 của NĐ số 40/2020/NĐ- CP...

Thứ hai, Trong Giám sát việc thực hiện quy định pháp luật về Đầu tư công:

(1) Số lượng các cuộc giám sát chuyên đề cả cấp tỉnh, cấp huyện từ đầu nhiệm kỳ 2021- 2026 đến nay còn ít, chưa thực hiện giám sát chuyên đề đối với các dự án cụ thể để từ đó đánh giá tình hình chấp hành các quy định của pháp luật, công tác tổ chức thực hiện, thực trạng, kết quả đạt được, những tồn tại, vướng mắc, nguyên nhân, trách nhiệm của các cấp, các ngành trong quản lý thực hiện dự án đầu tư công

(2) Trong báo cáo kết quả giám sát ít chỉ ra các vi phạm về thẩm quyền, vi phạm về trình tự thủ tục, chỉ ra sai sót trong hồ sơ, các thiếu sót khuyết điểm trong thực hiện chức trách được giao hoặc vi phạm hợp đồng... mà mới nêu việc “triển khai thực hiện”, “tiến độ thực hiện” dự án đầu tư công còn chậm hoặc nêu những bất cập của công trình cần được điều chỉnh, về thiếu vốn hoặc vướng mắc trong giải phóng mặt bằng; kiến nghị giám sát còn chung chung; sau giám sát mới chỉ ban hành báo cáo kết quả giám sát mà chưa ban hành kết luận hoặc nghị quyết về kết quả giám sát.

Qua các ý kiến trao đổi (phần chuẩn bị và trao đổi trực tiếp), có một số khó khăn như:

- Kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm thường xuyên phải thay đổi, điều chỉnh bổ sung, tăng, giảm để đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phương; Việc phân bổ mức bố trí vốn cho từng dự án ngay từ cuối năm trước thường không sát với khả năng thực hiện nên trong năm cần điều chỉnh, do đó việc quy định chỉ HĐND mới là cấp có thẩm quyền “cho ý kiến” với dự kiến kế hoạch đầu tư công và “thông qua” hoặc “quyết định kế hoạch đầu tư công” theo Luật Đầu tư công mà không giao cho Thường trực HĐND tỉnh sẽ khó khăn trong thực hiện.

- Trong giám sát thực hiện đầu tư công khó khăn lớn nhất là thiếu người có chuyên môn và am hiểu sâu về xây dựng cơ bản, về đầu tư công để thực hiện giám sát.

Thưa toàn thể các vị đại biểu!

Từ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Qua trao đổi tại Hội nghị ngày hôm nay, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh  đề nghị các đại biểu tiếp tục nghiên cứu, bám sát các quy định của Luật ĐTC, các luật có liên quan để thực hiện cho đúng thẩm quyền, đúng thời gian, đảm bảo trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. qua Hội nghị, chúng tôi thấy có một số nội dung cần thống nhất với các địa phương  để thực hiện cho đúng chức năng, nhiệm vụ của HĐND là quyết định và giám sát:

Một là, Để bảo đảm thực hiện đúng quy định, hồ sơ trình cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư phải đầy đủ theo quy định tại Điều 10 Nghị định số 40/2020/NĐ-CP ngày 6/4/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công. Trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án nhóm B, nhóm C sử dụng vốn đầu tư công do địa phương quản lý tuân thủ theo quy định tại Điều 27 của Luật Đầu tư công. Cùng với đó, cần xem xét cụ thể các điều kiện quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án được quy định tại Điều 18 Luật Đầu tư công, như sự phù hợp với kế hoạch, quy hoạch có liên quan theo quy định của pháp luật về quy hoạch; nguồn vốn, khả năng cân đối vốn của dự án; kế hoạch đầu tư công cần phân bổ chi tiết cho từng dự án theo quy định tại khoản 2, điều 63 Luật Đầu tư công;

Cơ quan ra nghị quyết (quyết định) bảo đảm các nội dung theo mẫu tại Nghị định số 40/2020/NĐ-CP ngày 6/4/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công.

Về cơ quan lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư: Chủ tịch UBND cấp huyện giao cơ quan chuyên môn hoặc UBND cấp dưới trực tiếp lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án; nên thành lập Hội đồng thẩm định để thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, nguồn vốn và khả năng cân đối vốn dự án.

Hai là, quá trình thực hiện cần đặc biệt lưu ý các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư công liên quan đến chủ trương đầu tư: Quyết định chủ trương đầu tư không phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; không xác định được nguồn vốn và khả năng cân đối vốn; không đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Quyết định đầu tư chương trình, dự án khi chưa được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư hoặc không đúng với các nội dung về mục tiêu, phạm vi, quy mô, vượt tổng vốn đầu tư của chủ trương đầu tư đã được cấp có thẩm quyền quyết định.

Ba là, Trước khi giám sát cần nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, như:  Các Luật hiện hành: Luật NSNN, Luật đầu tư công, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán; Luật đấu thầu; Luật xây dựng; Nghị quyết của Quốc hội và Nghị quyết của HĐND về Kế hoạch phát triển 5 năm và hằng năm; Nghị quyết UBTVQH số 594/NQ-UBTVQH15 ngày 12/9/2022 Hướng dẫn hoạt động giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, ban của HĐND, Tổ đại biểu HĐND và đại biểu HĐND; Nghị quyết của Đảng bộ địa phương về phát triển kinh tế - xã hội;  Quyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách của Chủ  tịch UBND tỉnh (đối với cấp huyện); của Chủ tịch UBND huyện (đối với cấp xã); các Quy hoạch chung, quy hoạch xây dựng…sau khi nghiên cứu hồ sơ tài liệu thì phải họp lại để thống nhất dự kiến sai sót và tổng hợp thành “Bản tổng hợp kết quả nghiên cứu hồ sơ”. Sau đó tổ chức buổi trao đổi với đơn vị phụ trách dự án  (cán bộ trực tiếp phụ trách)để làm rõ. Sau khi đã cơ bản thống nhất các khuyết điểm, hạn chế và sai sót thì xây dựng dự thảo báo cáo kết quả giám sát để tổ chức hội nghị giám sát với chủ đầu tư, cơ quan quản lý chuyên ngành có liên quan.

Sau giám sát, đối với các cuộc giám sát chuyên đề của HĐND cần ban hành nghị quyết kết quả giám sát, các nội dung chất vấn của HĐND, giám sát chuyên đề, giải trình của Thường trực HĐND ban hành thông báo kết luận; các nội dung giám sát của Thường trực và các Ban HĐND phải kịp thời báo cáo kết quả giám sát theo quy định.

Ngoài các giải pháp nêu trên, Thường trực HĐND tỉnh đề nghị các vị đại biểu nghiên cứu kỹ các báo cáo tham luận trong tập tài liệu hội nghị và báo cáo chuyên đề do Tiến sĩ Vũ Văn Họa, Nguyên Phó Tổng Kiểm toán nhà nước đã được gửi trước khi tổ chức Hội nghị để nắm chắc những quy định, quy trình quyết định chủ trương, quyết định kế hoạch đầu tư công và những sai sót thường gặp trong hoạt động giám sát đầu tư công. Vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm, giải pháp đã trao đổi tại Hội nghị này vào hoạt động thực tiễn ở địa phương.

Thay mặt chủ trì Hội nghị, tôi xin trân trọng cảm ơn các đồng chí Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh, lãnh đạo Thành ủy- HĐND-UBND Thành phố Bắc Giang, Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của HĐND các huyện, thị xã, thành phố, các vị khách mời đã tham dự và tham gia phát biểu trao đổi nhiều nội dung, cách làm sáng tạo tại hội nghị. Cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, cán bộ, công chức Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, Văn phòng HĐND và UBND thành phố Bắc Giang đã phối hợp chuẩn bị tốt và chu đáo các điều kiện phục vụ, góp phần vào sự thành công hội nghị. Cảm ơn các cơ quan thông tin, tuyên truyền của tỉnh, huyện đã đến dự, đưa tin kịp thời nội dung của hội nghị

Hội nghị trao đổi kinh nghiệm hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân hai cấp tỉnh - huyện lần thứ 7 xin được kết thúc tại đây. Một lần nữa thay mặt Thường trực HĐND tỉnh Chúc các vị đại biểu sức khoẻ, hạnh phúc và luôn gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.

Xin trân trọng cảm ơn!