Đại biểu Quốc hội trong Đoàn tham dự phiên họp

Góp ý kiến vào dự thảo Luật, đại biểu Trần Văn Đăng nhấn mạnh việc thiết lập các cơ chế vượt trội về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là “đòn bẩy” quan trọng để Hà Nội trở thành trung tâm dẫn dắt kinh tế tri thức của cả nước và vươn tầm khu vực.

Đại biểu đánh giá cao sự cần thiết của việc ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi) và cho rằng đây là bước đi kịp thời nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Đặc biệt, các quy định tại Điều 18 và Điều 19 của dự thảo đã thiết lập một “hành lang pháp lý đặc thù” cho phát triển kinh tế tri thức thông qua việc phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền Thành phố.

Theo đại biểu, việc sửa đổi lần này nhằm hạn chế tình trạng luật hóa các nội dung mang tính kỹ thuật, tháo gỡ nút thắt về thủ tục hành chính, giúp chính sách phản ứng nhanh nhạy và tạo không gian linh hoạt cho hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mục tiêu hướng tới là giúp Hà Nội đủ sức cạnh tranh với các trung tâm lớn trong khu vực như Bangkok hay Singapore trong việc thu hút vốn đầu tư mạo hiểm.

Góp ý sâu về chính sách thu hút nhân tài, đại biểu cho rằng ngoài các chính sách ưu đãi vượt trội (quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 18 dự thảo luật), yếu tố then chốt để giữ chân người tài là tạo ra một môi trường làm việc có tính cộng hưởng, cần tập trung phát triển các nhóm nghiên cứu đạt trình độ quốc tế tại các trường đại học, viện nghiên cứu trên địa bàn Hà Nội (có thể mở rộng ra cả vùng Thủ đô) để tạo một mạng lưới, một cộng đồng cùng cộng hưởng. Đại biểu nhấn mạnh việc hình thành mạng lưới cộng đồng tri thức gắn với việc giải quyết các bài toán lớn của Thủ đô và đất nước sẽ là cơ sở để các chuyên gia, nhà khoa học quốc tế và các “tổng công trình sư” hội tụ về Hà Nội.

Đại biểu Trần Văn Đăng phát biểu

Đại biểu Trần Văn Đăng kiến nghị mở rộng phạm vi áp dụng các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và cho rằng không nên giới hạn trong các đơn vị thuộc phạm vi quản lý của Thành phố mà cần mở rộng cho tất cả các cơ sở giáo dục đại học, tổ chức khoa học công nghệ công lập trên địa bàn, thậm chí là toàn vùng Thủ đô.

Theo đại biểu, việc mở rộng này giúp hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và mạng lưới doanh nghiệp khởi nghiệp của Thủ đô có đủ điều kiện để “cất cánh”, hướng tới mục tiêu hình thành các kỳ lân công nghệ vào năm 2030. Đồng thời, cần có hướng dẫn cụ thể về trách nhiệm của UBND Thành phố trong việc thử nghiệm để tránh chồng chéo với các luật chuyên ngành khác như Luật Viễn thông hay Luật Hàng không.

Dẫn chứng kinh nghiệm từ các quốc gia như Israel, Hàn Quốc, đại biểu cho rằng phát triển đổi mới sáng tạo cần một hệ sinh thái đồng bộ với sự tham gia của nhiều bên. Tuy nhiên, đại biểu lo ngại các cơ chế về tài chính, tài sản công hiện nay vẫn còn cứng nhắc, gây khó khăn cho việc triển khai thực tế. Do đó, dự thảo Luật cần bổ sung quy định cho phép Thành phố dùng ngân sách địa phương để đầu tư phát triển hạ tầng, phòng thí nghiệm, trung tâm kiểm định dùng chung đặt tại các đơn vị có năng lực vượt trội (như các đại học lớn) đóng trên địa bàn.

Đại biểu cũng đề xuất bổ sung quy định cho phép các địa phương trong vùng Thủ đô cùng được thụ hưởng các chính sách ưu đãi này, tạo nên một “vùng Thủ đô mở” với Hà Nội là hạt nhân dẫn dắt. Nếu các chính sách này được thực thi hiệu quả, kinh tế số dự kiến sẽ chiếm 40% GRDP của Thủ đô, biến Hà Nội thành “thỏi nam châm” thu hút trí tuệ thế giới phục vụ sự phát triển của quốc gia.

Đỗ Lan